Ngày 7/7/2025, UBND Thành phố Hà Nội ban hành thông báo kết luận về việc thí điểm không công chứng, chứng thực hợp đồng tặng cho bất động sản giữa cá nhân với cá nhân.
Chỉ đạo này căn cứ trên báo cáo, đề xuất của Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội[1].
Sở này cũng được yêu cầu làm rõ quy trình, thủ tục, thẩm quyền cho phép thực hiện thí điểm và báo cáo UBND Thành phố trước ngày 15/7.
Bình luận:
Theo khoản 1 Điều 107 BLDS năm 2015 thì bất động sản gồm: Đất đai, nhà…
Theo hệ thống VBQPPL qui định tại Điều 4 Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật năm 2025 thì “Quyết định của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh” là một VBQPPL.
Theo khoản 2 Điều 21 Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật năm 2025 ghi nhận về thẩm quyền thì Ủy ban nhân dân cấp tỉnh ban hành quyết định để qui định:
a) Chi tiết điều, khoản, điểm và các nội dung khác được giao trong văn bản quy phạm pháp luật của cơ quan nhà nước cấp trên;
b) Biện pháp thi hành Hiến pháp, luật, văn bản quy phạm pháp luật của cơ quan nhà nước cấp trên, nghị quyết của Hội đồng nhân dân cùng cấp về phát triển kinh tế – xã hội, ngân sách, quốc phòng, an ninh ở địa phương;
c) Biện pháp thực hiện chức năng quản lý nhà nước ở địa phương; phân cấp và thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn được phân cấp.
Theo Luật Đất đai do Quốc hội ban hành và đang có hiệu lực thì “hợp đồng chuyển nhượng… tặng cho… phải được công chứng…” (khoản 3 Điều 27 Luật Đất đai năm 2024) hoặc nhà ở trong trường hợp mua bán, … tặng cho… thì phải thực hiện công chứng… (khoản 1 Điều 164 Luật Nhà ở năm 2023);
Theo khoản 3 Điều 58 Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật năm 2025 về áp dụng văn bản thì “Trường hợp các văn bản quy phạm pháp luật có quy định khác nhau về cùng một vấn đề thì áp dụng văn bản có hiệu lực pháp lý cao hơn”.
Như vậy, về thẩm quyền thì đề xuất của Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội không phù hợp với khoản 2 Điều 21 Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật năm 2025; về tính thống nhất của hệ thống VBQPPL cũng không phù hợp với qui định của luật đất đai và luật nhà ở.
Tuy nhiên, cũng cần thừa nhận rằng, việc cắt giảm thủ tục hành chính, đỡ phiền hà cho công dân là chủ trương chung nhưng lưu ý rằng “Ủy quyền lập pháp” là điểm mới trong tư duy xây dựng luật, theo đó, Quốc hội ủy quyền cho Chính phủ ban hành Nghị định, văn bản giải quyết vấn đề… nhưng không bao gồm “ủy quyền lại” nên UBND cấp tỉnh cần hết sức thận trọng đối với đề xuất của Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội.
…
