Tình huống: Sau khi nhậu say bí tỉ thì Mị và A Phủ yêu cầu công chứng văn bản thoả thuận chế độ tài sản trước hôn nhân, hồ sơ xuất trình gồm cccd, giấy xác nhận tình trạng hôn nhân với mục đích sử dụng để mua nhà[1].
Có hai quan điểm:
Qđ1: Mị và A Phủ phải có giấy hẹn đăng ký ký kết hôn.
Qđ2: GXNTTHN phải có nội dung để đăng ký kết hôn; Mị và A Phủ cần xin lại, nếu không sẽ từ chối công chứng;
lưu ý thêm, CCV có thể bị xử phạt vi phạm hành chính nếu sử dụng GXNTTHN sai mục đích.
Bình luận:
Ủng hộ GXNTTHN sử dụng đúng mục đích, song, cốt lõi là ở chỗ: Mị và A Phủ chưa đăng ký kết hôn nên chấp thuận GXNTTHN mục đích không phải để kết hôn[2]…
Ở góc độ khác, VBQPPL không qui định rõ nam nữ phải chuẩn bị ký giấy kết hôn mới được xác lập văn bản thoả thuận chế độ tài sản trước hôn nhân[3].
Tiếp đến, việc xử phạt nếu CCV đồng ý chứng nhận giao dịch mà GXNTTHN không đúng mục đích thì tại Nghị định số 82/2020/Nđ-CP không qui cụ thể, nghĩa là không xử phạt (xem Điều 15)[4].
Giả định, sau khi văn bản công chứng có hiệu lực, Mị và A Phủ (chưa kết hôn) lại yêu cầu sửa đổi, bổ sung văn bản có được không? nội dung này cũng có hai quan điểm:
Qđ1: chỉ được sửa đổi, bổ sung sau khi kết hôn; cơ sở pháp lý theo khoản 1 Điều 49 Luật hôn nhân và gia đình năm 2014 (luật ghi là “vợ chồng có quyền sửa đổi, bổ sung…” thì hiểu là phải sau khi kết hôn mới là vợ chồng nên mới được sửa đổi, bổ sung);
Qđ2: chấp thuận bởi Luật Công chứng năm 2014 thừa nhận NYCCC có thể sửa đổi, bổ sung văn bản công chứng với điều kiện nhận được sự tham gia của tất cả những người đã tham gia giao dịch (Khoản 1 Điều 51);
Chúng tôi ủng hộ Qđ2 vì không trái các nguyên tắc cơ bản, không ảnh hưởng đến quyền, lợi ích hợp pháp của bên thứ ba và… rất thực tế, thậm chí, kể cả huỷ.
…
[1] dân ta thường hay “sĩ diện”… thích mua nhà hơn là bán, trường hợp khác có thể sợ mang tiếng.
[2] tình huống trên thì dường như GXNTTHN với mục đích không phải sử dụng để kết hôn là phù hợp bởi mục đích là để thoả thuận chế độ tài sản vợ chồng trước hôn nhân;
vấn đề phát sinh nếu Mị lấy A Sử sau đó ly hôn rồi mới lấy A Phủ nên GXNTTHN với mục đích thể hiện Mị có nguyện vọng kết hôn với A Phủ dường như là bảo đảm cho tính xác thực (GXNTTHN sẽ thể hiện kết hôn với ai). Song, ccv có thể định hướng tại văn bản có điều kiện huỷ bỏ giao dịch khi một trong hai người hoặc cả hai người kết hôn với người khác.
[3] Điều 47 Luật hôn nhân và gia đình năm 2014 chỉ qui định “phải được lập trước khi kết hôn”.
[4] Khi qui định chưa rõ ràng, chưa cụ thể thì thanh tra sẽ không xử phạt vì thiếu căn cứ.
