Câu hỏi: Khi làm thủ tục Văn bản từ chối nhận di sản thừa kế nếu Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đang thế chấp ở Ngân hàng thì có công chứng Văn bản từ chối đó được không?
…
Có quan điểm cho rằng không từ chối nhận di sản thừa kế được bởi tài sản đang thế chấp (không có bản chính giấy chứng nhận); theo đó, từ chối thời điểm này chính là trốn tránh nghĩa vụ trả nợ. Trả hết nợ, rút sổ về thì từ chối thoải mái.
Chúng tôi có ý kiến khác, cụ thể:
Thế chấp là biện pháp bảo đảm mang tính “đối vật”, nghĩa là: bên thế chấp sử dụng tài sản để bảo đảm cho nghĩa vụ của mình (hoặc của người khác). Như vậy, nghĩa vụ trả nợ về cơ bản được bảo đảm bằng tài sản của bên thế chấp[1].
Cũng cần lưu ý rằng, theo qui định thì “người hưởng thừa kế có trách nhiệm thực hiện nghĩa vụ tài sản trong phạm vi di sản do người chết để lại, trừ trường hợp có thỏa thuận khác” (khoản 1 Điều 615 BLDS năm 2015); như vậy, căn cứ vào tài sản đang thế chấp thì có lẽ việc trốn tránh nghĩa vụ trả nợ không cần thiết phải đặt ra trong tình huống ở trên.
Về đối chiếu bản chính: di sản có thể xác định được thông qua hợp đồng thế chấp, biên bản giao nhận giấy chứng nhận… vả lại, cũng không nên quá cứng nhắc đối với tình huống ở trên nếu ccv chưa từng thực hiện chia, tách bất động sản mà cv ghi nhận cơ quan đăng ký đang giữ giấy chứng nhận bản chính[2].
…
[1] tinh thần chung, ngân hàng định giá tài sản trước khi cho vay và khoản vay thường không quá 70% giá trị tài sản.
[2] xem thêm Khoản 1 Điều 6 Nghị định số 21/2021/NĐ-CP.
