Nội dung được tóm tắt như sau: Mận chết để lại 600.000đ ở tài khoản; khi Đào làm thủ tục nhận tiền thì được hướng dẫn ra công chứng; tại tổ chức công chứng, chi phí thực hiện “mất” 2 triệu đồng; Đào bèn kể cho cơ quan báo rồi cơ quan báo tham khảo vụ việc thông qua cán bộ ngân hàng và luật sư.
Một số trích dẫn:
“Bất cập ở đây là quy định công chứng, chứ không phải do ngân hàng”, đại diện ngân hàng nhận xét.
“Thủ tục nhận thừa kế di sản của người đã chết được thực hiện theo quy định tại Bộ luật Dân sự, Luật Công chứng và các quy định khác của pháp luật về việc nhận thừa kế”.
…
Bình luận:
Nội dung cơ bản của vụ việc nêu trên là quan hệ giữa người gửi tiền và ngân hàng; nói theo cách khác, hoạt động công chứng có liên quan nhưng không phải đối tượng chính[2].
Thiếu sót khi cả vị đại diện của ngân hàng và luật sư trong bài viết ở trên đều cho rằng người thừa kế phải thực hiện thủ tục công chứng mới đủ điều kiện nhận lại di sản, điều này là đúng… nhưng chưa đủ bởi lẽ:
Theo Nghị định số 23/2015/NĐ-CP, tại điểm h khoản 2 Điều 5 thì Ủy ban nhân dân xã, phường, thị trấn có thẩm quyền và trách nhiệm:
“Chứng thực văn bản thỏa thuận phân chia di sản, văn bản khai nhận di sản mà di sản là tài sản quy định tại các Điểm c, d và đ Khoản này”.
Lưu ý, theo Nghị định số 23/2015/NĐ-CP về chứng thực giao dịch thừa kế không bao gồm thủ tục niêm yết việc thụ lý khai nhận/phân chia di sản như đối với pháp luật về công chứng[3].
Lưu ý khác, ngay tại Nghị định số 52/2024/NĐ-CP ngày 15/5/2024 của Chính phủ mà bài báo đề cập cũng không hướng dẫn người thừa kế phải công chứng mặc dù ngân hàng cần bảo đảm an toàn pháp lý trước khi chi trả cho người thừa kế, cụ thể:
Tại Điều 12, việc đóng tài khoản thanh toán được thực hiện khi “Chủ tài khoản thanh toán là cá nhân bị chết, bị tuyên bố đã chết” (điểm b khoản 1); tiếp đến, việc xử lý số dư sẽ được “chi trả cho người thừa kế, đại diện thừa kế hợp pháp trong trường hợp chủ tài khoản thanh toán là cá nhân bị chết, bị tuyên bố đã chết” (điểm a khoản 2);
Như vậy, để giảm chi phí và thời gian cũng như bao quát hết qui định về thừa kế thì thay vì lựa chọn công chứng, người thừa kế có thể lựa chọn chứng thực;
Cuối cùng, cơ quan báo cũng nên khách quan và thận trọng khi đưa tin hơn là giật “tít” hay việc lựa chọn luật sư tham khảo cũng cần có uy tín, kinh nghiệm và thực sự có tâm, có tầm đối với nghề.
…
[2] xem Điều 1, Điều 2 Nghị định số 52/2024/NĐ-CP ngày 15/5/2024 của Chính phủ.
[3] do không thực hiện thủ tục niêm yết việc thụ lý nên sẽ giảm chi phí và thời gian so với công chứng.
