Tính đến thời điểm hiện nay, tài khoản ngân hàng (và tài khoản chứng khoán) chưa có khái niệm để “nhận dạng” nhưng trên thực tế, tài khoản ngân hàng được coi là phổ biến, đặc biệt là ở khu vực thành phố.
Có lẽ vì vậy nên tài khoản ngân hàng (và tài khoản chứng khoán) vẫn còn tồn tại cách áp dụng khác nhau; lưu ý rằng, trong bối cảnh hiện nay thì đăng ký quyền sở hữu, sử dụng đứng tên vợ hoặc chồng dường như chưa đủ chứng minh tài sản này là tài sản riêng (xem khoản 2 Điều 34 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014)[1].
Thực tế cũng có hiểu nhầm rằng tài sản phải do cả 2 vợ chồng cùng tạo ra mới là tài sản chung nhưng lưu ý, nếu trong thời kỳ hôn nhân mà tài sản được “tạo ra” thì dù cho vợ chồng đang ly thân thì vẫn xem là tài sản chung[2], ví dụ như công ty hàng tháng trả lương vào tài khoản của chồng thì số tiền này được coi là chung nếu hai vợ chồng không có thoả thuận khác.
Do thiếu khung pháp lý nhận dạng nên trên thực tế có hai hướng xử lý yêu cầu công chứng giao dịch liên quan đến tài khoản ngân hàng như sau:
Một là, người đứng tên tài khoản được coi là có quyền, không cần người vợ hoặc chồng còn lại tham gia giao dịch.
Hai là, giao dịch vẫn cần nhận được sự thoả thuận của cả hai vợ chồng.
Về cơ bản, hai phương án trên đều có CCV lựa chọn nhưng lưu ý: Khi tham gia kiểm tra kết quả tập sự hành nghề công chứng thì người thi nên lựa chọn cách áp dụng thứ nhất[3]; tuy nhiên, trên thực tế, nếu nhận được sự đồng thuận của cả hai vợ chồng thì phương án thứ hai cũng có thể được coi là phù hợp với nguyên tắc chung[4].
Trong tương lai, tài khoản ngân hàng cần được nhà làm luật hướng dẫn hoặc quy định một cách cụ thể, chẳng hạn như luật tín dụng có khái niệm về tài khoản ngân hàng, số tiền trong tài khoản do ai đứng tên sẽ là tài sản riêng của người đó[5].
…
[1] Luật đất đai đã điều chỉnh nhà đất đứng tên một người trên giấy chứng nhận được coi là tài sản riêng (hình thức “sử dụng riêng”).
[2] hiện chưa có quy định về ly thân nhưng hiểu là vợ chồng không ở với nhau.
[3] xem Giáo trình kỹ năng hành nghề công chứng, tập 2, 2018, tr246.
[4] nhằm bảo vệ bảo vệ lợi ích của vợ hoặc chồng không đứng tên trên tài khoản ngân hàng.
[5] pháp luật một số nước quy định tài sản đứng tên ai thì người đó là chủ sở hữu.
